તથાસ્તુ ક્લાસ · ભાગ ૧
તો, હવે આપણે એક પુષ્પગુચ્છથી સ્વાગત કરીશું આપણા અતિથિઓનું અને સાહેબનું, અને પછી આગળ શરૂઆત કરીશું. આપણા બધા વતી સાહેબોને પુષ્પગુચ્છ દ્વારા વેલકમ કરી રહ્યા છે. આઈજી સાહેબનું આપણે સ્વાગત કરીએ. આઈજી સાહેબ, આઈજી સાહેબ. આપણા બીજા સાહેબ હિમાંશુભાઈનું આપણે સ્વાગત કરીએ. ઇસ, હવે આપણે દીપ પ્રાગટ્યથી શરૂઆત કરીશું આગળના સેશનની. સો, આઈ વિલ, આઈ વુડ લાઈક ટુ રિક્વેસ્ટ આઈજી સર અને હિમાંશુભાઈ ટુ ડૂ ધી ઓનર્સ.
રત્ને કલ્પિત માસનમ, હિમાચલે સ્નાનમ, દિવ્યાંબરમ્ નાનારત્ન વિભૂષિતમ્, મૃગમદા મોદાંકિત ચંદનમ, જાતી ચંપક બિલ પત્ર રચિત પુષ્પમ ચ ધૂપમ તથા દીપમ, દેવ દયાનિધિ પશુપતી હૃકલ્પિતમ ગ્રહિયતા. સૌર્ણ નવત્ચ પાત્રેતમ પાયસમ, ભક્ષમ પંચવિધ પયો દધિયુતમ, રંભા ફલમ, પાનકમ, શાખા નામ યતમ જલમ, રુચિકરમ કર્પુર ખંડોલમ, તાંબૂલમ્ મનસા મયા વિરચિતમ્ ભક્ત્યા પ્રભો સ્વીકુરુ. છત્રમ, ચામરયો યુગમ, વ્યજનકમ ચાદર્શકમ નિર્મલમ, વીણા, ભેરી, મૃદંગ, કોહલ કલા, ગીતમ, નૃત્યમ તથા સાષ્ટાંગ પ્રણતી, સ્તુતિ બહુવિધા હેત સમસ્તમયા સંકલ્પેન સમર્પિત તવ વિભો, પૂજા ગ્રહણ પ્રભુ. આત્મા ગિરિજામતે સહચરા, પ્રાણા શરીર ગ્રહમ, પૂજાતે વિષયોપભોગ રચના, નિદ્રા સમાધી સ્થિતિ, સંચારઃ પદયોઃ પ્રદક્ષિણ વિધિઃ, સ્તોત્રાણી સર્વાત કર્મ કરોમી તત્વ અખિલમ શંભુ તવા આરાધન. કરચરણકૃતં વાક્કાયજં કર્મજં વા, શ્રવણનયનજં વા માનસં વાપરાધમ્ | વિહિતમવિહિતં વા સર્વમેતત્ ક્ષમસ્વ, જય જય કરુણાબ્ધે શ્રીમહાદેવ શંભો ||
નમસ્તે. પરબ્રહ્મ પરમાત્માનું આવાહન કરું છું. ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાનના સર્વે તીર્થંકર સાહેબોનું આવાહન કરું છું. વર્તમાન તીર્થંકર શ્રી સીમંધર સ્વામીનું આવાહન કરું છું. ભગવાન શ્રી સદાશિવ, માતા પાર્વતી અને તેમના મહાકાળી, મહાલક્ષ્મી, મહાસરસ્વતી સ્વરૂપોને આવાહન કરું છું. ભગવાન આદિ નારાયણને શ્રી લક્ષ્મી સમેત છું. પ્રજાપિતા બ્રહ્માને અત્યંત ભક્તિપૂર્વક આવાહન કરું છું. ભગવાન ધનવંત્રી અને અશ્વિનીક કુમારોને અત્યંત ભક્તિપૂર્વક આવાહન કરું છું. ચાર સનતકુમારો, સાત સપ્ત ઋષિઓ, સાત ચિરંજીવીઓને અને 14 મુનિઓને અત્યંત ભક્તિપૂર્વક આવાહન કરું છું. દસે દિશાના દિગપાળોને અને ભગવાન કાળને અત્યંત ભક્તિપૂર્વક આવાહન કરું છું. પંચમહાભૂતોને તેના અધિદેવો સહિત અત્યંત ભક્તિપૂર્વક આવાહન કરું છું. આપણા સૌના માતા-પિતા, સર્વેના ગુરુજનો, સર્વે સંતો, સિદ્ધો, મહંતો, મહાયોગેશ્વરોને અત્યંત ભક્તિપૂર્વક આહ્વાહન કરું છું.
અનંતા અનંત બ્રહ્માંડોમાં વ્યાપ્ત એવા પરબ્રહ્મ પરમાત્મા અને તેના અનંત સ્વરૂપો સહિત છું. પાદયામી, સ્થાપયામી, આશીર્વચન ઉપેક્ષમાં નમસ્કારો. જય સચ્ચિદાનંદ.
આપ સૌનું તથાસુમાં સ્વાગત કરું છું. પરમાત્માને પ્રાર્થના કરું છું, આપ સૌને આજનો દિવસ અદભુત બની રહે. સુપ્રભાતમ! વાસ્તવની અંદર તમારા જીવનની આજે એક સવાર થવા જઈ રહી છે. એ આપ સૌને, આપના તમામ કુટુંબીજનોને સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને પરબ્રહ્મ પરમાત્માની પ્રાપ્તિ આપે એવી હૃદયપૂર્વક પ્રાર્થના કરું છું. સર્વે જનઃ સુખીનો ભવંતુ. આ કલ્યાણ ભાવના સાથે આપણે શરૂ વાત કરીએ.
તો, આપણે જોયું હતું કે પ્રસાદમ ક્લાસ, જે આપણે કર્યા હતા ગયા વર્ષે, લગભગ આવા જ કોઈક ટાઈમે, સમ ટાઈમિંગ ઓક્ટોબર-નવેમ્બર. પછી આ વર્ષે હમણાં સત્યમભાઈની ખૂબ જમતથી બધા લોકો ઓનલાઇન ક્લાસીસ પણ જોઈન કરી શક્યા હતા. પ્રસાદમનો ઉદ્દેશ્ય એક જ હતો કે જે લોકોને વાસ્તવની અંદર બ્રહ્મ જિજ્ઞાસા ઉત્પન્ન થઈ હોય અને આગળ જો કોઈ સુજ પડતી ના હોય, તો એવા લોકોને મદદ અને માર્ગદર્શન આપવા માટે થઈને એ ક્લાસીસનું આયોજન કરવામાં આવેલું હતું. લગભગ 30-40, ઓન એન એવરેજ, મેં જોયું જોયું હતું છેલ્લા કેટલાક સમયની અંદર, લોકોએ ઓનલાઇન ક્લાસીસ પણ જોઈન કર્યા હતા. પ્રસાદમનું જે વિષય વસ્તુ હતું એ શ્રવણમ, મનન, ચિંતન, નિધિધ્યાસન, આત્મધ્યાન, આત્મસ્થિતિ, આત્મસાક્ષાત્કાર વગેરે વગેરે હતા. એના અંદર સુંદર રીતે આપણે જે કંઈ સમજણ પ્રાપ્ત કરી અને જે જે વસ્તુ આપણને સમજાવવામાં આવી હતી, તે બધી જ જો આપણે અત્યાર સુધીમાં આત્મસાત કરી લીધેલી હોય, તો હવે તમારા માટે અહીંયા આગળ આ અંતિમ ક્લાસ છે.
જો અહીંના વખતના સત્યો જો પકડાઈ ગયું તમને, તો ચોક્કસ તમને બ્રહ્મનો સ્પર્શ થઈ જ જશે. અને એક વખત બ્રહ્મનો સ્પર્શ થાય એટલે તમે સંસાર ભાવથી બહુ જ સહજતાથી મુક્ત થઈ શકશો. સંસાર ભાવ માંથી જેવી રીતે તમારી મુક્તિ થશે એટલે તમને તમારું આત્મસ્વરૂપ અને આત્મસ્થિતિ વિશેનો આછો પાતળો ખ્યાલ આવવાનો શરૂ થવા માંડશે. છેવટે અંતિમ લક્ષ્ય એ જ છે કે આપણે સૌ બ્રહ્મ સ્વરૂપ છીએ, તો એ પ્રાપ્તસ્ય પ્રાપ્તિ છે. તેને આપણે જાણી લઈએ, એને પ્રાપ્ત કરી લઈએ આપણા જીવનની અંદર, આ જ જીવનની અંદર, હિયર એન્ડ નાઉ. આપણે જે અષ્ટાવક્ર ગીતાની વાત કરી હતી, ત્યાં અષ્ટાવક્ર સાહેબે પણ કહ્યું હતું. પ્રસાદમની અંદર આપણે કીધું હતું કે "આ આત્માનો એકમાત્ર વિચાર, એને જ વિચાર કહેવામાં આવે છે." રોજબરોજ જીવનની અંદર આપણે જે કંઈ કરીએ છીએ, એ બધા શાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ શું છે?
અવિચાર છે અથવા તો એને કુવિચાર પણ કહી શકો. તો સત વિચાર એક જ છે અને તે કેવળ આત્મા. તો ચાલો આપણે સૌ કેવળ આત્માની જ ઉપાસના કરીએ. તે પહેલા આપણે થોડીક જરૂરિયાતની બાબતોને સમજી લઈએ. પ્રસાદમની અંદર આપણે જોયું હતું કે અષ્ટદા પ્રકૃતિ છે. આપણી અંદર બે વસ્તુઓ મોજુદ છે: "વી હેવ એન્ટર એઝ અ સ્પિરિટ એન્ડ વી હેવ ટેકન હ્યુમન ફોર્મ, હ્યુમન સૂટ." તો એ અષ્ટતા પ્રકૃતિ એ ક્યાંથી આવી અને કેવી રીતે બની? તો કે પૂર્વ કર્મો જે કંઈ આપણા હતા, એ પૂર્વ કર્મોનો જ્યારે આપણે વિચાર કરીએ, તો આપણને મળશે કે તે વખતની બાકી રહેલી આપણી જે કોઈ અભિલાષાઓ હતી, એ બધી જ આપણે બેલેન્સમાં લઈને આવ્યા છે અને આપણે હવે માણસ માણસ રમી રહ્યા છે. તો અષ્ટતા
પ્રકૃતિની અંદર પાંચ મહાભૂતો છે, પાંચ પ્રાણ છે, પાંચ ઉપપ્રાણ છે, પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિય છે, પાંચ કર્મેન્દ્રિયો છે. પંચમહાભૂતની અંદર પૃથ્વી, જલ, અગ્નિ, વાયુ, આકાશ. પછી પ્રાણ અને પરમ તત્વ એ બે બીજા તત્વ એની અંદર ઉમેરાય છે. આગળના સ્ટેજે જ્યારે બ્રહ્મનો સ્પર્શ થવાની શરૂઆત થાય, વ્યક્તિ આત્મા વિશે કંઈક થોડું ઘણું પણ વિચારતો શરૂ થાય કે આ બધું શું છે, આ કોણ ચલાવે છે, ત્યાર પછી પ્રાણનો ઉદ્ભવ થશે અને છેવટે એ જ પ્રાણ તમને પરમ તત્વ સુધી પહોંચાડી દેશે.
આપણા ગુરુ માસ્ટર સાહેબ, માસ્ટર ચો કોકસુઈ સાહેબે આપણને આ પ્રાણ, પ્રાણ વિજ્ઞાન, પ્રાણ પરિચય વગેરે ખૂબ સુંદર રીતે આપણને સમજાવેલું હતું. હવે આપણે આજે પરમ તત્વ વિશે સમજીશું. તો આ પાંચ પ્રાણ, પાંચ ઉપપ્રાણ, તેના સાથે પાંચ જ્ઞાનેન્દ્રિયો આવે છે, જેના દ્વારા આપણને સંસારનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે. પાંચ કર્મેન્દ્રિયો છે કે જેના દ્વારા આપણે કર્મની અંદર પ્રવૃત્ત થતા હોઈએ. મન, બુદ્ધિ, ચિત્ત અને અહંકાર એ ચાર અંતઃકરણના વિભાગો આપવામાં આવ્યા છે અને છેવટે આત્મા. એમ કુલ મળીને 25 તત્વોનો સરવાળો એટલે આ બંડલ તમારી સામે ઊભું છે. તમે જેની અંદર પેસેલા છો તે બધું જ એ છે. તો કુલ મળીને શું છે? તો કે 25 તત્વ જ છે, બીજું કશું છે નહીં.
હવે એની અંદર બે ભાગ છે: એક જળ ભાગ છે, એક ચેતન ભાગ છે. ચેતન ભાગ છે તે જળનો દ્રષ્ટા છે. આ જે જળ ભાગ છે તેની અંદર શું થયું? તો કે આશા અને તૃષ્ણાઓ ઉત્પન્ન થાય. દર સેકન્ડે, પ્રતિ પળ એટલા બધા ઇમ્પલ્સ આપણે બધાએ રિસીવ કરતા હોઈએ છીએ. માંથી કેટલાક આપણે મેનિફેસ્ટ કરીએ છીએ અને કેટલાક આપણે જવા પણ દેતા હોઈએ. તો એ પ્રકૃતિની અંદર ત્રણ ગુણો મુખ્ય છે: સત્વ, રજસ અને તમસ. સત્વગુણ, રજસ અને તમસ એ ત્રણેય બેલેન્સની અંદર હોવા બહુ જરૂરી છે, "ટુ હેવ અ વેરી હેલ્ધી લાઈફ". એમાં સહેજ પણ ઇમ્બેલેન્સ થવાના કારણે શું થશે? તો કે કફ, વાયુ અને પિત્ત પેદા થશે.
આ કફ તમને સ્થિરતા આપે છે અને સત્વગુણનો જેને વિપાક કહેવાય એવા પ્રકારની સ્થિતિ છે. એવી રીતે રજસ ગુણનો વાયુ છે. વાયુનો ગુણધર્મ શું છે? ચલન. ના હોય તો પણ આમ પવન વાય આપણને અને તરત ખબર પડે. તો દરેક પ્રકારની જે આપણે શરીર કે મનની અંદર કોઈપણ પ્રકારની મુવમેન્ટ જોઈએ છે તે બધી કોના આધારે થઈ રહી છે? વાયુના આધારે. પછી આવે છે પિત્ત. તો કફ અને વાયુ બે ભેગા થાય બરાબરનો અને એની અંદર અગ્નિ તત્વ ઉમેરાય ત્યારે પછી પિત્ત પેદા થતું હોય છે. આ પિત્તનું કામ શું છે? તો કે આપણને પાચન કરી આપે છે. જે સ્થૂળ ખોરાક લઈએ તે પણ, સૂક્ષ્મ આહાર લઈએ તે પણ, તેજ લઈએ તે પણ. અને જો કોઈ વધારે પ્રધાન પ્રકૃતિ હશે તો થોડુંક વધારે તેજસ્વી લાગતું હોય છે આપણને. દાખલા તરીકે આપણા હિમાંશુભાઈ.
હવે આના કારણે શું ઊભું થાય છે? તો કે રાગ ઉત્પન્ન થાય છે કાં તો દ્વેષ ઉત્પન્ન થાય છે. કંઈ પણ બને એટલે કાં તો રાગ થશે કાં તો દ્વેષ થશે. સો "એટ્રેકશન એન્ડ રિપલ્સન" બે વસ્તુ: આકર્ષણ અને વિકર્ષણ. તો પાંચ ક્લેશ પેદા થયા એનાથી. પાંચ ક્લેશ કયા પેદા થયા? તો કે અવિદ્યા, પછી અસ્મિતા, રાગ, દ્વેષ અને અભિનિવેશ. પાંચ ભેદ વિશે પણ જાણવું જરૂરી છે. જે પાંચ ભેદ છે તે જીવ-ઈશ્વર, જીવ-જીવ, જીવ-જળ, જળ-જીવ અને જળ-ઈશ્વર. એના પણ ત્રણ ભેદ હોય છે કે એક સજાતીય ભેદ હોય છે, એક વિજાતીય ભેદ હોય છે અને એક સ્વગત ભેદ હોય છે. પોતાની અંદર નિહિત રહેલો હોય તેવો. માણસ-માણસ વચ્ચે જે હોય તેને સજાતીય ભેદ કહેવાય. પુરુષ અને સ્ત્રી એ વિજાતીય ભેદ છે અને સ્વગત ભેદ એટલે મારા પોતાની અંદર અનેક ભેદો જે રહેલા છે તે કે હું આત્મા છું કે હું માણસ છું.
એ સતત ચાલ્યા કરતું દ્વંદ્વ છે. અંદર ચાલ્યા જ કરતું હોય.
હવે એની જે વૃત્તિઓ છે તેના પ્રભાવ પડે છે તે છે શું? તો કે ઉત્પત્તિ. કોઈપણ પરિસ્થિતિ જે હોય છે તેની અંદર આ જોવા મળે: ઉત્પત્તિ, સ્થિતિ, પ્રવેશ, નિયમન, અનુગ્રહ, નિગ્રહ અને પ્રલય. આની અંદર જીવન જીવતા જીવતા આપણને અનેક પ્રકારની ભ્રાંતિઓનો પણ અનુભવ આવે છે. તો પહેલી ભ્રાંતિ એટલે કે વિકલ્પ વૃત્તિ છે. તો એને કીધું ભેદ ભ્રાંતિ, કર્તા-ભોગતાપણાની ભ્રાંતિ, સંગ ભ્રાંતિ, વિકાર ભ્રાંતિ અને બ્રહ્મથી ભિન્ન જગતમાં સત્યપણાની ભ્રાંતિ. જગત આપણને સાચું લાગે છે, બિલકુલ સાચું છે એવું જ ખબર પડે છે આપણને.
તો આ બધું કરતાં અહીંયા આગળ વિકાર પેદા થયેલા જે છે તેના આધાર શું છે? તો કે વાયુ, પવન અને બીજી છે એ રસ શક્તિ છે. ચંદ્ર નાડી, ઔષધિ અને બધી વસ્તુઓ જે નિર્માણ કરે છે શરીરની અંદર એ રસ શક્તિ છે. તો મૂળભૂત રસ શક્તિ કઈ છે? તો કે જળ એ જીવન. તો જે જીવન છે એના આધાર રૂપ એવું આ જળ તત્વ છે. "વરુણ દેવમ આવાહયામી". તો એ જળ તત્વ વગરનું જીવન કેવું હોઈ શકે? એવી પણ કોઈ સૃષ્ટિ હશે? હા, છે. તો એવી સૃષ્ટિ પણ છે કે જ્યાં આગળ જળ તત્વનો પણ સંપૂર્ણપણે અભાવ હોય છે.
હવે જીવનની અંદર છ શત્રુઓની વાત કરવામાં આવે છે: કામ, ક્રોધ, લોભ, મોહ અને મત્સર. જીવનની પરિસ્થિતિઓની અંદર શું શું બને છે? તો કે દરેક વસ્તુનો આવિર્ભાવ થાય, પીરોહિત થાય અને આ ભેદ છે. તો કયા? તો કે જાત ભેદ, આશ્રમ ભેદ, મતભેદ, વર્ણભેદ, સંપ્રદાય ભેદ અને ધર્મભેદ. આ બધાની અંદર આપણે સતત ગૂંચવાયેલા જ રહેતા હોઈએ. છ વિકારો વિશે જુઓ તો કે જાયતે, અસ્તિ, વર્ધતે, વિપરિણમતે, અપક્ષીયતે અને વિનસ્યતી. સ્થિતિઓની વાત કરીએ તો કાં તો વ્યક્ત છે કાં તો અવ્યક્ત છે, દ્રશ્ય છે કાં તો અદ્રશ્ય છે. અવસ્થાઓ કેવી છે? તો કે સ્વપ્ન, સુષુપ્તિ, જાગૃતિ, તુર્યા અને તુર્યાતીત અવસ્થા. આજે આ બેનો આપણે વધારે અનુભવ કરવા ચાહીએ છીએ. આઠ વસુઓ છે, 12 આદિત્ય છે, 11 રુદ્ર છે, એક ઇન્દ્ર છે અને એક પ્રજાપતિ. આ તમારા 33 કોટી દેવી દેવતાઓ, બીજા કોઈ દેવતાઓ.
નથી આ 33 કોટી દેવી-દેવતાઓ છે. હવે એના લેયર્સ છે: સ્થૂળ, સૂક્ષ્મ, કારણ અને મહાકારણ. જો, સૃષ્ટિ કેટલી ભવ્ય બનાવી છે! કેટલી જબરજસ્ત રીતે બનાવી છે! તો એની અંદર શું છે? તો કે વિરાટ, હિરણ્ય ગર્ભ, અવ્યાકૃત, મૂળ માયા એટલે કે મહાકાર.
પાંચ કોષ આપ્યા છે આપણને: અન્નમય, પ્રાણમય, મનોમય, વિજ્ઞાનમય અને તૂર્યાનંદ અથવા તો આનંદમય. એની અંદર શું છે? તો કે સચ્ચિત અને આનંદ. પાંચમું, છઠ્ઠું અને સાતમું શરીર આપણું જે છે, તે સચ્ચિદાનંદ.
તો વારેવારે આપણે જ્યારે બોલીએ કે "જય સચ્ચિદાનંદ", એટલે શું થાય? તો કે પાંચમાં, છઠ્ઠા અને સાતમા લેયરની અંદર ફ્લેશિસ થવા માંડે; એનર્જી ત્યાં જવા માંડે; પહેલા, બીજા, ત્રીજા અને ચોથામાંથી ખેંચાવા માંડે. આપણે વાત કરી હતી તે વખતે, લેયર ચેન્જ કરે છે વક્રીભવનના જ સિદ્ધાંત પ્રમાણે. નેગેટિવ ચાર્જ ઊભો થાય એટલે પોઝિટિવ ત્યાં ધસી જાય. એમ કરતાં કરતાં એ પાંચમાં, છઠ્ઠા અને સાતમા શરીરમાં આવે.
પછી આગળ ઉપરની સ્થિતિની અંદર એવું બને છે કે પાંચમો ચાર્જ જે હોય છે, તે નેગેટિવ બનતો જાય. એટલે છઠ્ઠો નેગેટિવ બને, પાંચમામાંથી પાછો છઠ્ઠાની અંદર જાય અને છેવટે તો કે સાતમાની અંદર બધો ચાર્જ એકઠો થઈ જાય. એટલે સંપૂર્ણ કોન્સન્ટ્રેશન જેને કહેવાય, સંપૂર્ણ ચેતના આપણી સ્થિત થઈ ગઈ હોય સાતમા લેયરની અંદર, ત્યારે શું થાય? તો કે વ્યક્તિ બિલકુલ દેહાતીત થઈ જાય, કેવો ચિત્ત વિમુક્ત થઈ જાય! ચિત્તનો પણ એને ખ્યાલ ના રહે, કેવળ ચૈતન્ય બની ગયો હોય અને પછી ઉન્મના-ઉન્મના સ્થિતિને એ પ્રાપ્ત કરી લેતો હોય.
આ બધી વસ્તુઓ જે બને છે, તે કેવી છે? તો કે દેશકાળ વસ્તુ પરિચ્છેદ રહિત છે. સંપૂર્ણપણે આ પરબ્રહ્મ છે, અપરબ્રહ્મ છે અને પછી અગોચર બ્રહ્મ છે. છેલ્લી સ્થિતિ જે આપણી છે, તે શું છે? આ છે અને આપણે અહીંયા પહોંચવાનું છે. અહીંયા આગળ આ ચલ અને અચલ સ્થિતિ છે અને ધ્રુવ સ્થિતિ છે.
કોઈપણ સ્થિતિની અંદર જો જોઈએ, તો એ કેવું? તો કે કાલાતીત છે, રૂપાતીત છે, ગુણાતીત છે, નામાતીત છે. ભૂલી જાવ તમારું નામ શું છે! ભૂલી જાવ તમારું સ્વરૂપ શું છે! સર્વાતીત છે, એટલે બધાથી પણ અલગ છે, એવા પ્રકારની સ્થિતિ.
હવે અહીંયા આગળ શું? તો કે સંગ-અસંગ, ક્ષર-અક્ષર અને બ્રહ્મ; મૂર્ત અને અમૂર્ત; સગુણ અને નિર્ગુણ; સોપાદિક-નિરૂપાદિક; સાકાર અને નિરાકાર. આ સ્થિતિઓ છે.
આ પ્રેમ એટલે પ્રેમ એટલે શું? તો કે પ્રભુ સાથે અભેદતા. આપણે પ્રેમ કરીએ છીએ પ્રભુને, તો આપણે અભેદતાનો અનુભવ કરીએ છીએ ખરા? ઘરની અંદર આપણે પત્નીને પ્રેમ કરતા હોઈએ, તેના સાથે આપણે એક જાતની, એક લેવલની એકતા હોય છે. અનુભવ કરો છો? પતિ સાથે પણ એવી જ રીતના એના સાથે કરવાનું.
તો મીરાને આવું થતું હતું, નરસિંહ મહેતાને આવું થતું હતું, આપણને પણ આવું થવું જોઈએ. પણ આમ બિલકુલ એટલો ગદગદ ભાવ થઈ જાય કે બસ પ્રભુ અવાચ્ય છે, કંઈ જ બોલવાની જરૂર ના પડે. એ સૌથી સારામાં સારી, સર્વોચ્ચ પ્રાર્થના છે, જેમાં તમારા શબ્દો ના નીકળે. હૃદય દ્રવતું હોય, ખાલી આંસુનો અભિષેક થતો હોય, એ સાચો અભિષેક છે. અને એનાથી અંદર વાળો રુદ્ર છે, એ પ્રસન્ન થઈ જાય.
તો આ બધી વાતો આપણે "પ્રસાદમ"ની અંદર કરેલી હતી. એટલે એ બેકગ્રાઉન્ડ સાથે હવે આપણે આગળ વધીએ છીએ. તમે ચાહો તો આનો તમે ફોટો પણ લઈ શકો છો અને આ વસ્તુ તમારા સૌના સાથે શેર કરવામાં આવશે. એટલે વારેવારે એને તમે જોશો, અનુભવ કરશો. આ સ્થિતિઓ વિશે જ્યારે જ્યારે પણ વિચાર કરશો, તો તમે ચોક્કસ જે કંઈ પણ તમે આમાં ભૂલચૂક રહેતી હોય કે આપણી સમજણ જે હોય એની અંદર જે ગેપ હશે, એ બધા પુરાતા જશે.
તો હવે આપણે અહીંયા આગળ "તથાસ્તુ"ની શરૂઆત કરીએ. સૌથી પહેલામાં પહેલી જે વાત છે, તે છે નમસ્કાર. "શ્રી ગણેશાય નમઃ". ભગવાન ગણપતિને નમસ્કાર કરું છું. એ ગણપતિ કેવા છે? તો કે એમની પાસે કોઈ પ્રાકૃત ગુણો નથી. એમના પાસે આત્માના ગુણો છે અને એ આત્માના ગુણો કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરવા, તેનું જ્ઞાન આપણને કોના પાસેથી મળે? ભગવાન ગણપતિ પાસેથી મળે. એ ક્યાં બિરાજમાન છે? તો કે મૂળાધારની અંદર બિરાજમાન છે. "મૂળાધાર સ્થિતોષી નિત્યમ વચમી સત્યમ વચમી અવત્વમામ અવક્તારમ અવશ્રોતારમ અવદાતારમ અવધાતારમ અવાનુચાનમ અવશિષ્યમ."
તો એવા ભગવાન ગણપતિ છે, એમના સાનિધ્યની અંદર આપણે પરમપિતા પરબ્રહ્મને નમસ્કાર કરું છું. ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાનના સર્વે તીર્થંકર સાહેબોને નમસ્કાર કરું છું. માં ભગવતી જગદંબાને નમસ્કાર કરું છું. માં પાર્વતી, શક્તિ, મહાકાલી, મહાલક્ષ્મી, મહાસરસ્વતીને પણ નમસ્કાર કરું છું. આદિ નારાયણને શ્રી લક્ષ્મી સમેત નમસ્કાર કરું છું. ચાર સનતકુમારોને નમસ્કાર કરું છું. સાત સપ્ત ઋષિઓને નમસ્કાર કરું છું. દસ દિશાના દીપાળોને પણ નમસ્કાર કરું છું.
નમસ્કાર કરવાથી શું થાય છે? આપણને દસે દિશાઓમાંથી રક્ષણ પ્રાપ્ત થાય છે. ભગવાન કાળને નમસ્કાર કરું છું. સમય પરિપક્વ થઈ જ ચૂક્યો છે. હવે તમારા માટે તમે આ ક્લાસમાં આવીને બેઠા, તો ભગવાન કાળે નક્કી કર્યું કે ભાઈ, આ લોકોને હવે આમ્રફળ ખાવાનો સમય પાકી ચૂક્યો.
પાંચ મહાભૂતોને તેમના અધિદેવો સહિત નમસ્કાર કરું છું. સર્વ પિતૃઓને અને માતા-પિતાને નમસ્કાર કરું છું. આ જન્મના, જન્મો જન્મના જે કોઈ જ્યાં પણ છે તે મૂળ માતા-પિતા. "ત્વમેવ માતા ચ પિતા ત્વમેવ, ત્વમેવ બંધુ ચ સખા ત્વમેવ, ત્વમેવ વિદ્યા દ્રવિણમ ત્વમેવ, સર્વમ મમ દેવ દેવ."
તો ત્યાં આગળ આપણે અંદર નમસ્કાર આ બધા પહોંચાડીએ, તો આપણા બધાયનો જે દાદો બેઠો છે, તે આપણા બધાની અંદર બેઠો છે. પણ માત્ર આપણે અહીં જો-જો કરીએ અને જો સામે જો કોઈ બીજાને જોવાની અંદર આપણે જો એને જોવાનું ચૂકી જઈએ, તો શું થાય છે? પ્રજ્ઞા અપરાધ થાય છે. કયો અપરાધ? પ્રજ્ઞા અપરાધ. પ્રજ્ઞા અપરાધ એટલે આપણે આમ બેઠા હોઈએ અને આમ આવીને કોઈ...
એક કપડું આમ ઉપરને આમ નાખી દે અને આપણને જેવું દેખાવાનું થોડુંક ઓછું થઈ જાય છે બસ એવા પ્રકારનું. તો આવા એક પછી એક લેયર 24 કલાકમાં કેટલા પડે છે એનો આપણને અંદાજ આવે છે.
તો આવા પ્રજ્ઞા અપરાધોની નિરંતર ક્ષમા માંગું છું. મને ક્ષમા કરો, મને ક્ષમા કરો, ક્ષમા કરો. સર્વે મહાત્માઓને, સંતોને, યોગીજનોને, સિદ્ધોને નમસ્કાર કરું છું. ભૂલ થઈ મારાથી કે આ સંસારમાં આવી પડ્યો. હવે આપ સૌની કૃપાથી ભાન થયું છે. મને માફ કરો.
આ સંસારમાં અજ્ઞાન દશામાં જાણે-અજાણે થયેલું સર્વે મિથ્યા થાઓ, મિથ્યા થાઓ, મિથ્યા થાઓ. બોલો મારી સાથે: "આ સંસારમાં, અજ્ઞાન દશામાં, જાણે-અજાણે થયેલું સર્વે મિથ્યા થાઓ, મિથ્યા થાઓ, મિથ્યા થાઓ, મિથ્યા થાઓ, મિથ્યા થાઓ, મિથ્યા થાઓ!"
"સંસાર ભાવનો સંપૂર્ણ લય પરમ જ્ઞાનમાં અત્યારે જ થાઓ, અત્યારે થાઓ!"
"પરમ જ્ઞાન, જે નિહિત છે, જે આ મારી અંદર જ રહેલું છે, જે અમારી અંદર જ રહેલું છે, તે અત્યારે જ પ્રકાશિત થાઓ, તે અત્યારે જ પ્રકાશિત થાઓ!"
"તે પરમ જ્ઞાન હવે હું પુનઃ ધારણ કરું છું, હું પુનઃ ધારણ કરું છું!"
"તેથી હવે હું કેવળ બ્રહ્મ જ છું, હવે હું કેવળ બ્રહ્મ જ છું, હવે હું કેવળ બ્રહ્મ જ છું, હવે હું કેવળ બ્રહ્મ જ છું!"
"હું મને જ વારંવાર નમસ્કાર કરું છું, હું મને જ વારંવાર નમસ્કાર કરું છું!"
"સર્વે જનાહ સુખીનો ભવંતુ, સર્વે જના સુખીનો ભવંતુ!"
હવે આ વાત ઓપ્શનલ છે. જો કોઈને હજુ સંસારમાં થોડી ઘણી મજા આવતી હોય અને એમ ઈચ્છા હોય કે, "ના ના, આપણે અહીંયા ભલેને થોડાક જન્મ, કશો વાંધો નહીં." કાયદેસર જોવા જઈએ તો જ્ઞાન તો એવું કહે છે કે અત્યાર સુધીમાં આપણા અનંતા અનંત ભવ થઈ ગયા છે. કેટલી કેટલી જગ્યાએ જઈને, કેટલી સૃષ્ટિઓમાં ફરીને આપણે અહીંયા સુધી પહોંચ્યા છીએ આજે અને આપણને આ પરમબ્રહ્મ વિશેનું હવે જ્ઞાન પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે.
પણ છતાં એવું બને કે, "ના, હજી તો મારે બે બંગલા, ચાર ગાડી વાળું આમ થોડુંક એકાદ બે જીવન હોય તો કે વાંધો નથી." તો તે લોકો આને સાઈલેન્ટલી શાંતિપૂર્વક શ્રવણ કરજો. કારણ કે જે તે સમયે જ્યારે તમને પછી સંસારમાંથી કંટાળો આવશે, પેલા મહાવીર ભગવાનને આવ્યો હતો ને, પેલા બુદ્ધને આવ્યો હતો, તમને આવશે. આજે નહીં તો ત્યારે આવશે, પણ આવશે એ નક્કી. અને તે વખતે આ જ્ઞાન લીધેલું તમને કામ લાગશે. પાછું ફરી તમને પુનઃ પ્રકાશિત થશે.
જે જ્ઞાન અત્યારે પણ હું તમને આખા આજના દિવસની અંદર આપવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યો છું, તે ઉજાગર કરવાનો પ્રયત્ન કરું છું, ખરેખર તમારી અંદર જ પડેલું છે. આ બધું કશું ક્યાંયથી નવું આવતું પણ નથી અને જતું પણ નથી, એ પણ આપણે સમજીશું.
તો આપણે આ સંસારથી મુક્ત થવું હોય તો સંસારનો ત્યાગ કરવો પડે. "આર યુ રેડી?" સંસારનો ત્યાગ કરવાનો છે હો! ડિસીઝન બહુ ભારે છે, વિચાર કરી લેજો. આની અંદર એવું નથી કે આપણે કપડાં કાઢી નાખવાના છે, બીજા કલરના કપડાં પહેરી લેવાના છે, ઘરબાર છોડી દેવાના છે, નોકરી છોડી દેવાની છે, પત્ની-બાળકોને છોડી દેવાના છે, પતિને છોડી દેવાનો છે. ના, છોડવાનો ફક્ત જે અંદર મેં પકડ્યું છે, "મારું છે આ, હું છું" એ ભાવ છે, તેને છોડવાનો છે. એટલે એ જગ્યા છે કે જ્યાં આગળ આપણે કાપવાનું છે.
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ (આજે મને થોડો સમય મળશે તો વાત કરવાનું છે) અર્જુનને એવું કીધું હતું કે, "આ સંસાર રૂપી વૃક્ષ છે, તેને તું જડમૂળમાંથી કાપી નાખજે." તેના બદલે લોકોએ શું કરવા માંડ્યું? પીપળાનું વૃક્ષ છે તો કે, "એની અંદર પરમાત્માનો વાસ છે," એમ કરીને ગોળ ગોળ ફરવા માંડ્યા. દોરીઓ બાંધે, બાધા કરે, દીવો કરે, આ બધું કરવા માંડ્યા. મતલબ, સંસાર કેમ કરીને વધે એવી ત્યાં આગળ જઈને પ્રાર્થનાઓ કરવા માંડ્યા કે મારા પતિની ઉંમર વધી જાય, મારા દીકરાને બહુ સારી નોકરી મળી જાય. નોકરી મળી ગઈ છે તો હવે પછી એને સારી વહુ મળી જાય, ભલે મારી જોડે ઝગડે અને પછી આમ એક પછી એક પછી એક અભિલાષાઓ વધતી જાય, વધતી જાય, વધતી જાય. બસ, આ ચાલ્યા જ કરતું હોય.
તમને જે પ્રાપ્ત થઈ રહ્યું છે તેનો ભોગવટો કરવામાં બિલકુલ વાંધો નથી. એ તો તમારો અધિકાર છે અને કુદરત તમને પ્રોવાઇડ કરી રહી છે. તમે આ સુખેથી આનંદથી ભોગવો. પણ "ન ત્યક્તે ન ભૂંજીતા" એવું કીધું છે કે એનો ત્યાગ કરી નાખો અંદરથી મનથી અને પછી એને તમે નિરાતે ભોગવજો.
તો આપણે આ "કોડ કટિંગ સંસાર મુક્તિ કોડ કટિંગ" એક નાનકડી પદ્ધતિ છે, તેના વિશે કરીએ છીએ. આંખોને હળવેથી બંધ કરો. એક ઊંડો શ્વાસ લો, હળવેથી મૂકો. ફરી એક ઊંડો શ્વાસ લો. અંદર તમને તમારો દેહ ભાવ દેખાશે. એ "અહમ, હમ, હમ" જે જગ્યાએ થઈ રહ્યું છે, એ જગ્યાનો વિચાર કરો. ત્યાંથી તમે એનું છેદન કરવાના છો. મારી સાથે હવે અનુસરણ કરો.
"Now, 'By the power of Supreme Lord, by the power of Supreme Lord within me, within me, I am cutting off, I am cutting off all authorized, all authorized and unauthorized, and unauthorized worldly cords, worldly cords, created, created consciously or unconsciously, or unconsciously, since the beginning of the time, since the beginning of the time, to this moment, to this moment, thoroughly, thoroughly, completely, completely and permanently, and permanently, and disintegrate, and disintegrate.'"
"વિસર્જનમ્, વિસર્જનમ્! કટ ધ કોડ! વિસર્જનમ્, વિસર્જનમ્, વિસર્જનમ્, વિસર્જનમ્, વિસર્જનમ્, વિસર્જનમ્!"
સંસાર મુક્તિ! આનંદ કરો! મુક્ત થયા! હળવાસ લાગે છે? વારે વારે કરજો. આ કરશો એટલે શું થશે? અનુભૂતિ જે થવાની છે તેના વિશે વાત કરું. હવેથી હું વિતરાગી પરમાત્મા જ છું, હવેથી હું વિતરાગી પરમાત્મા છું. તમામ સંસાર, તમામ સંસાર ભાવ-અભાવથી, ભાવ-અભાવથી.
"હું હંમેશા પર છું, હું હંમેશા પર છું. ટંકોત્કીર્ણ છું, ટંકોત્કીર્ણ છું. અવ્યાબાદ છું, અવ્યાબાદ છું. હું મુક્ત જ છું, હું મુક્ત જ છું, હું મુક્ત જ છું, હું મુક્ત જ છું, હું મુક્ત જ છું, હું મુક્ત જ છું.
પછી શું થશે? તો કે, આ દેહ અને મન, આ હું નથી, હું નથી. તે મારા પણ નથી, તે મારા પણ નથી. મારે હવે તેની જરૂર પણ નથી, મારે હવે તેની જરૂર પણ નથી. તેને પ્રારબ્ધ પૂરું કરવા, પ્રારબ્ધ પૂરું કરવા જેટલું રહેવું હોય તેટલું રહે, જેટલું રહેવું હોય તેટલું રહે.
હું આત્મા છું, હું આત્મા છું. મને તેની હવે જરાય પડી નથી, મને હવે તેની જરાય પડી નથી. પરવાહ નથી, પરવા નથી. મને હવે તેની જરાય જરૂર નથી, મને હવે તેની જરાય જરૂર નથી.
હું આત્મ સ્વરૂપે પૂર્ણ જ છું, હું આત્મ સ્વરૂપે પૂર્ણ છું, હું આત્મ સ્વરૂપે પૂર્ણ જ છું, હું આત્મા સ્વરૂપે પૂર્ણ જ છું, હું આત્મ સ્વરૂપે પૂર્ણ જ છું, હું આત્મ સ્વરૂપે પૂર્ણ જ છું. તથાસ્તુ, તથાસ્તુ.
ૐ પૂર્ણમદ પૂર્ણમિદમ પૂર્ણાત પૂર્ણ મુદચ્છતે, પૂર્ણસ્ય પૂર્ણમાદાય પૂર્ણમેવા વશિષ્યતે. શાંતિ, શાંતિ. "ફીલ ધ પીસ વિધિન." "ધેટ ઇસ યુ." "વેરી વેરી જેન્ટલી ઓપન યોર આઈસ."
હવે હું આપ સૌને એક વિશિષ્ટ શક્તિ પ્રદાન કરવા ચાહું છું. આ ફળે આંખો બંધ કરી, શાંતિ આને શ્રવણ કરજો. મારા સાથે તેનું રિપીટેશન કરજો. આ જે છે, એને "નિખિલ ચેતના મંત્ર" કહેવામાં આવે છે. એનો નિત્ય પાઠ કરવાથી કુંડલીની શક્તિ સ્વતઃ જાગૃત થઈ જાય છે અને સાધકને દિવ્ય દ્રષ્ટિ પણ પ્રાપ્ત થઈ જાય.
દિવ્ય દ્રષ્ટિ, સર્વોચ્ચ દ્રષ્ટિ એ જ છે કે હું મને જ જોવું, મારા આત્મ સ્વરૂપને જોવું, મારા બ્રહ્મ સ્વરૂપને જોવું. પણ એ તો ત્યાં સુધી પહોંચતા વચ્ચે બીજું જે કાંઈ બધું આવે છે, તે બધી વસ્તુઓને પણ તમે સારી રીતે જોઈ શકશો, તો તમે એને સારી રીતે અવોઈડ પણ કરી શકશો. તમને ખબર છે કે વચ્ચે ટીપોઈ પડી છે, સોફા છે, તો તમે સાચવીને નીકળશો. તમને જિંદગીની અંદર અત્યારે જે વાગતી ઠોકરો છે, તે ઠોકરો બંધ થઈ જશે, કારણ કે દિવ્ય દ્રષ્ટિ પ્રાપ્ત થાય છે. સો, "પ્લીઝ રિસીવ." "ક્લોઝ યોર આઈસ."
ૐ, ૐ. પૂર્વા, પૂર્વા. સતામ, સતામ. સહ, સહ. શ્રીયે, શ્રી. દીર્ઘો, એતાહા, એતાહા. વદામ્યે, વદામ્યે. સરુદ્રહ, સરુદ્રહ. સબ્રહ્મઃ, સબ્રહ્મ. સ વિષ્ણવે, સ વિષ્ણવે. સહ ચૈતન્ય, સહ ચૈતન્ય. આદિત્યાય, આદિત્યાય. રુદ્રહ, રુદ્રહ. વૃષભો, વૃષભો. પૂર્ણાહ, પૂર્ણાહ. સમસ્તે, સમસ્તે. મૂલાધાર તું, મુલાધારે તું. સહસ્ત્રારે, સહસ્ત્રારે. સહસ્ત્રારે તું, સહસ્ત્રારે તું. મૂલાધારે, મૂલાધારે. સમસ્ત, સમસ્ત. રોમ પ્રતિ રોમ, રોમ પ્રતિ રોમ. ચૈતન્ય, ચૈતન્ય. જાગ્રય, જાગ્રય. ઉત્તેષ્ઠ, ઉત્તેષ્ઠ. પ્રાણતઃ, પ્રાણતઃ. દીર્ઘત, દીર્ઘત. યેતન્ય, યેતન્ય. દીર્ઘા, દીર્ઘામ. ભૂલોક, ભૂલોક. ભુવલોક, ભુવલોક. સ્વહલોક, સ્વહલોક. મહલોક, મહલોક. જનલોક, જનલોક. તપલોક, તપલોક. સત્યમ લોક, સત્યમ લોક. મમ શરીરે, મમ શરીરે. સપ્તલોક, સપ્તલોક. જાગ્રય, જાગ્રય. ઉત્તેષ્ઠ, ઉત્તેષ્ઠ.
ચૈતન્ય, ચૈતન્ય. કુંડલીની, કુંડલી. સહસ્ત્રાર, સહસ્ત્રાર. જાગ્રય, જાગ્રય. બ્રહ્મ સ્વરૂપ, બ્રહ્મ સ્વરૂપ. દર્શય, દર્શય, દર્શય, દર્શય. જાગ્રય, જાગ્રય, જાગ્રય, જાગ્રય. ચૈતન્ય, ચૈતન્ય, ચૈતન્ય, ચૈતન્ય. ત્વમ જ્ઞાન દ્રષ્ટિ, ત્વમ જ્ઞાન દ્રષ્ટિ. દિવ્ય દ્રષ્ટિ, દિવ્ય દ્રષ્ટિ. ચૈતન્ય દ્રષ્ટિ, ચૈતન્ય દ્રષ્ટિ. પૂર્ણ દ્રષ્ટિ, પૂર્ણ દ્રષ્ટિ. બ્રહ્માંડ દ્રષ્ટિ, બ્રહ્માંડ દ્રષ્ટિ. લોક દ્રષ્ટિ, લોક દ્રષ્ટિ. અભિવૃદ્ધયે, અભિવૃદ્ધે. દ્રષ્ટત્વમ, દ્રષ્ટત્વમ. પૂર્ણઃ, પૂર્ણ. બ્રહ્મ દ્રષ્ટિ, બ્રહ્મ દ્રષ્ટિ. પ્રાપ્તિ અર્થમ, પ્રાપ્તિ અર્થમ. સર્વલોક, સર્વલોક. દર્શનાર્થે, દર્શનાર્થે. સર્વલોક, સર્વલોક. દર્શય, દર્શન. સર્વજ્ઞાન, સર્વજ્ઞાન. સ્થાપય, સ્થાપય. સર્વ ચૈતન્ય, સર્વ ચૈતન્ય. સ્થાપય, સ્થાપય. સર્વપ્રાણ, સર્વપ્રાણ. અપાન, અપાન.
ઉત્થાન, ઉત્થાન. સ્વપાન, સ્વપાન. દેહપાન, દેહપાન. જઠરાગ્નિ, જઠરાગ્ની. દાવાગ્ની, દાવાગ્ની. બળવાગ્ની, બળવાગ્ની. સત્યાગ્ની, સત્યાગ્ની. પ્રણવાગ્ની, પ્રણવાગ્ની. બ્રહ્માગ્ની, બ્રહ્માગ્નિ. ઇન્દ્રાગ્નિ, ઇન્દ્રાગ્નિ. અકસ્માત અગ્નિ, અકસ્માત અગ્નિ. સમસ્ત અગ્નિ, સમસ્ત અગ્નિ. મમ શરીરે, મમ શરીરે. સર્વ પાપ, સર્વ પાપ. રોગ, રોગ. દુખ, દુખ. દારિદ્ર, દારિદ્ર. કષ્ટ, કષ્ટ. પીડા, પીડા. નાશય, નાશય, નાશય, નાશય. સર્વ સુખ, સર્વ સુખ. સૌભાગ્ય, સૌભાગ્ય. ચૈતન્ય, ચૈતન્ય. જાગ્રય, જાગ્રય. બ્રહ્મ સ્વરૂપમ, બ્રહ્મ સ્વરૂપમ. સ્વામી, સ્વામી. પરમહંસ, પરમહંસ. સચ્ચિદાનંદ, સચ્ચિદાનંદ. શિષ્યત્વમ, શિષ્યત્વમ. સગૌરવ, સહગૌરવ. સહપ્રાણ, સહપ્રાણ. સહ ચચૈતન્ય, સહ ચૈતન્ય. સવ્યાગ્રતઃ, સવ્યાગ્રતઃ. સદિપ્યતઃ, સદિપ્યતઃ. સચંદ્રમસ, સચંદ્રમસ. આદિત્યાય. સમસ્ત બ્રહ્માંડે, સમસ્ત બ્રહ્માંડે.
વિચરણે, વિચરણે. જાગ્રય, જાગ્રય. સમસ્ત બ્રહ્માંડ, સમસ્ત બ્રહ્માંડ. દર્શય, દર્શય. જાગ્રય, જાગ્રય. ત્વમ ગુરુત્વમ, ત્વમ ગુરુત્વમ. ત્વમ બ્રહ્મા, ત્વમ બ્રહ્મા. ત્વમ વિષ્ણુ, ત્વમ વિષ્ણુ. ત્વમ શિવોહમ, ત્વમ શિવોહમ. ત્વમ સૂર્ય, ત્વમ સૂર્યમ. ત્વમ ઇન્દ્રમ, ત્વમ ઇન્દ્રમ. ત્વમ વરુણમ, ત્વમ વરુણ. ત્વમ યક્ષ, ત્વમ યક્ષ. ત્વમ યમઃ, ત્વમ યમઃ. ત્વમ બ્રહ્માંડો, ત્વમ બ્રહ્માંડો. બ્રહ્માંડોત્વમ, બ્રહ્માંડોત્વમ. મમ શરીરે, મમ શરીરે. પૂર્ણત્વ, પૂર્ણત્વ. ચૈતન્ય, ચૈતન્ય. જાગ્રય, જાગ્રય. ઉત્તિષ્ઠ, ઉત્તિષ્ઠ, ઉત્તિષ્ઠ, ઉત્તિષ્ઠ. પૂર્ણત્વ, પૂર્ણત્વ. જાગ્રય, જાગ્રય. પૂર્ણત્વ, પૂર્ણત્વ. જાગ્રય, જાગ્રય. પૂર્ણત્વ, પૂર્ણત્વ. જાગ્રયામી, જાગ્રયામી.
ૐ પરમ તત્વાય નારાયણ ગુરુભ્યો નમઃ. "સે વિથ મી: તત્વાય નારાયણાય ગુરુભ્યો નમઃ." ૐ પરમ તત્વાય નારાયણાય. "યોરસેલ્ફ."
"અલ્લાહ, અલ્લાહ." આપણા પાંચેય કોષોની અંદર રહેલી અનેક પ્રકારની જે અશુદ્ધિઓ છે, જે વિક્ષેપ છે, જે મળ છે, કચરો છે, જે આપણી આત્મદ્રષ્ટિને ખુલવા નથી દેતું, એ બધાને દૂર કરવા માટે એક શુદ્ધિકરણની પ્રક્રિયા છે, જેને સૂચી વિદ્યામાંથી લેવામાં આવી છે. ૐ પૃથ્વી તત્વમ શોધ્યામી નમઃ સ્વાહા શોધ્યામી."
નમઃ સ્વાહા. મૂલાધાર ચક્ર પર ધ્યાન આપો અને રિંગ ફિંગર અને અંગૂઠાથી હળવેથી સ્પર્શ કરી મુદ્રા બનાવો. મૂળાધાર પર ધ્યાન આપો. મૂળાધાર સંપૂર્ણ શુદ્ધ અને પવિત્ર બની રહ્યું છે.
હવે ટચલી આંગળી અંગૂઠા સાથે, 'ૐ જલ તત્વમ શોધયામિ નમઃ સ્વાહા', 'ૐ જલ તત્વ શોધયામી નમઃ સ્વાહા'. તમારું ધ્યાન સ્વાધિષ્ઠાન ચક્ર પર લાવો. સ્વનું અધિષ્ઠાન છે. અહીંથી જ જન્મમાં પ્રવેશ થયો, તો તેની સંપૂર્ણ શુદ્ધિ થઈ રહી છે. અનુભવ કરો.
હવે બંને હાથની મુઠ્ઠી વાળી, અંગૂઠો સીધો ઉપર. આને ગુરુ મુદ્રા પણ કહેવામાં આવે છે. અગ્નિ તત્વ મુદ્રા આ રીતે રાખી બેસો. 'ઓમ અગ્નિ તત્વમ શોધયામિ નમઃ સ્વાહા', 'ૐ અગ્નિત્વમ શોધયામી નમઃ સ્વાહા'.
મણિપુર ઉપર તમારું ધ્યાન લઈ જાઓ. નાભી કેન્દ્ર: અગ્નિદેવ આવાહયામી. મણિપુરમાં અગ્નિ તત્વ, અગ્નિદેવ પ્રજ્વલિત કરી રહ્યા છે. અગ્નિ આપણને તે જ ઉષ્મા આપે છે. તે તેજ અને અગ્નિ તત્વ સમસ્ત રોમ પ્રતિ રોમમાં પ્રથરી રહ્યું છે.
હવે મોટી આંગળી અને અંગૂઠો, બાકીની આંગળીઓ સીધી રાખી આ રીતે. 'ૐ વાયુ તત્વમ શોધયામિ નમઃ સ્વાહા', 'ૐ વાયુ તત્વ શોધ્યા નમઃ સ્વાહા'.
તમારા હૃદય કેન્દ્ર પર, અનાહત ચક્ર પર તમારું ધ્યાન લઈ જાઓ. અંગૂઠા અને આંગળીમાં થતા સ્પંદનો સાથે તમારા અનાહતમાં થતા સ્પંદનોનો તાલમેલ બેસાડો. અનુભવ કરો.
હવે ફર્સ્ટ ફિંગર અને આજના અંગૂઠા સાથે લગાવો. આજના ચક્ર પર ધ્યાન રાખો. 'ૐ આકાશ તત્વમ', 'ૐ આકાશ તત્વમ શોધયામિ નમઃ સ્વાહા'.
આજના ચક્રમાં ધ્યાન લઈ જાઓ. ત્યાં દહર આકાશનો અનુભવ કરો. જે કંઈ સામે દેખાય છે, તે જ તમે છો. નિર્ભયતાથી તેમાં પ્રવેશ કરો. તેના સાથે એકતા અને અભેદતાનો નિરંતર અનુભવ કરો.
હવે પાંચે આંગળીઓ આ રીતે એકઠી કરી હૃદય ચક્ર પર મૂકો. 'આત્મતત્વમ શોધયામિ નમઃ સ્વાહા', 'ૐ આત્મ તત્વમ શોધયામી નમઃ સ્વાહા'. મારું આત્મ તત્વ સંપૂર્ણ શુદ્ધ જ છે, સર્વાંગ શુદ્ધ છે. અનંત જન્મો પછી પણ તે ક્યારેય ખરડાયું નથી. કારણ કે હું ટંકોત્કીર્ણ છું, હું અવ્યાબાધ છું.
'ૐ વિદ્યા તત્વમ શોધયામિ નમઃ સ્વાહા', 'વિદ્યાત્વમી નમઃ સ્વાહા'. જે જ્ઞાન-વિજ્ઞાન અવ્યક્ત છે, તે હું હવે વ્યક્ત કરી રહ્યો છું, પ્રકાશિત કરી રહ્યો છું. હવે હું તેનો સંપૂર્ણ અનુભવ કરવા શક્તિમાન છું. એટલે હવે શું થશે?
'ૐ સર્વ તત્વમ સોદયામી નમઃ સ્વાહા', 'ૐ સર્વત્વ'. આ સર્વ જે કંઈ છે, તે બધું બ્રહ્મ છે અને એ હંમેશા શુદ્ધ છે, હતું અને રહેવાનું છે. એમાં ક્યારેય કોઈ વિકાર ઉત્પન્ન થયો જ નહોતો. જે વિકાર ઉત્પન્ન થયો હતો એવું જે લાગતું હતું, તે ભ્રાંતિ છે અને એ ભ્રાંતિ હવે દૂર થઈ રહી છે. એ એટલે શું? તો કે 'ૐ સર્વમ શુદ્ધમ ભવતું', 'ૐ સર્વમ શુદ્ધમ ભવતું'.
આ કરવાથી આપણને તત્વની શુદ્ધિ થઈ: પાંચ તત્વો, છઠ્ઠું પ્રાણ તત્વ અને સાતમું પરમ તત્વ. અત્યાર સુધી આપણે પાંચ તત્વો વિશે સમજતા હતા. હવે આપણે સાત તત્વ વિશે સમજી ગયા. પાંચ તત્વો જે છે, તે છઠ્ઠામાંથી પેદા થયા હતા અને આ છ એ છ એ સાતમા માંથી આવ્યા. તો ઉપાસના આપણે કોની કરવાની? તો કે પરમ તત્વની.
'ૐ પરમ ગુરુભ્યો નમઃ'. આ પરમ તત્વથી મોટું કોઈ છે જ નહીં. એ જ ગુરુ તત્વ છે. ગુરુ તત્વ કેમ કહેવામાં આવ્યું એને? તો કે અત્યંત વિશાળ છે. જો સ્પેસ-ટાઈમની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો એ સદા સર્વત્ર પ્રેઝન્ટ છે. અહીં અત્યારે આ રૂમની અંદર, આપણી અંદર, દરેક જગ્યાએ. તમે અહીં આંગળી મુકશો તો, હા, પરમ તત્વ અહીં પણ મોજુદ છે અને અહીં પણ મોજુદ છે. પેલા કોર્નરમાં પણ મોજુદ છે. તમારા કિડની, લીવર, બ્રેન, કોઈપણ જગ્યાએ આ પરમ તત્વ મોજુદ છે અને નિર્વિકારી છે. એ સંપૂર્ણ શુદ્ધ છે.
એ પરમ તત્વના આધારે આપણે જોઈ શકીએ છીએ. આંખોનું કામ જોવાનું: જ્ઞાનેન્દ્રિય. કાનનું કામ સાંભળવાનું: શ્રવણેન્દ્રિય. તો 70% વ્યાપાર આપણો આંખોથી ચાલે છે. 10-12% જેટલો કાનથી ચાલે છે. એટલે જે આપણો આખોય વ્યવહાર ચાલી રહ્યો છે, એમાંથી 82% ઇન્ટેક ઇનપુટ આપણને જે મળી રહ્યો છે, ફક્ત આ બે જગ્યાએ. અને સૌથી વધુ શક્તિનો વ્યય, દુર્વ્યય પણ આપણે ત્યાંને ત્યાં જ કરતા હોઈએ, તો આપણને એના પર નિગ્રહ (કંટ્રોલ) મેળવવાની સખત આવશ્યકતા છે.
વાસ્તવમાં પાંચે પાંચ ઇન્દ્રિયો પર કાબુ હોવો જોઈએ. પણ એ કાબુ કેવી રીતે આવશે? જો દેહ ભાવની અંદર હશો તો સરકી જશે. પણ જેવા તમે 'હું આત્મા છું' આત્મા ભાવની અંદર આવી જશો, એટલે તમે ખુદ સ્વયં તમારા પોતાના આધિપત્યમાં છો, કંટ્રોલમાં છો.
આ કેવી વાત છે કે અત્યારે હું થોડીક વખત આમ બાજુ પર જતો રહ્યો હોઉં અને કોઈપણ એક વ્યક્તિ તમારામાંથી આવીને આ ખુરશીની અંદર બેસી જાય, તો એ જેવું લાગે એના જેવું છે. વ્યવહારિક રીતે કેવું? બધા બાકીના માણસોને એમ થઈ જશે, 'આપણે કેમ ત્યાં જઈને બેસી ગયા?' પણ અત્યારે હવે કોઈ નથી અને હું ત્યાંથી અહીંયા આગળ આવીને મારી જગ્યા પર બેસી જાઉં છું. આ કંટ્રોલ છે, આધિપત્ય છે. મારી પોતાની સ્વયંની જગ્યા છે, ત્યાં હું બેસું છું. અહીંથી મને કોઈ ખસેડી શકનાર નથી. તો મને મારા આત્મ તત્વમાંથી બહાર ખેંચી લાવનારી એવી કોઈ બ્રહ્માંડીય શક્તિ છે જ નહીં. આ પ્રચંડ વિશ્વાસ હોવો બહુ જ જરૂરી છે.
વિશ્વાસ કેવી રીતે આવે? હું તમને એક વાર્તા કહું. આ વાત છે વિશ્વાસ-ભરોસાની. એક જગ્યાએ એવું બન્યું કે બે બહુ જ મોટા ગગનચુંબી બિલ્ડીંગો હતા અને એ બે ખાસા એવા દૂર હતા. શિકાગો જેવું, ન્યુયોર્ક જેવું કોઈ શહેર ઈમેજીન કરો. એક ભાઈએ ત્યાં આગળ જાહેરાત કરી દીધી કે, 'હું આ બે બિલ્ડીંગની વચ્ચે એક દોરડું નાખીશ અને એની ઉપર મારા પુત્ર સહિત એક બાજુથી હું બીજી બાજુ પસાર થઈશ'. લોકોને જોવાનું થઈ ગયું કે, 'આ કેવી રીતે થઈ શકે છે?' એટલે ત્યાં તો પ્રેસ-મીડિયા, પુષ્કળ મોટું ટોળું, બધા લોકો જોવા ભેગા થઈ ગયા. બધા ભેગા થયા પછી પેલા ભાઈએ ચાલવાનું શરૂ કર્યું. પોતાના પુત્રને ખભા પર મૂક્યો અને એક બાજુ સુધી.
ચાલતા ગયા ધીમે ધીમે ધીમે, ક્યાંક વચ્ચે એટલી બધે ઉપર ભયંકર ઠંડી, જબરજસ્ત પવન અને પેલું દોરડું છે તો જોલાત ખાતું હતું. પણ પેલા ભાઈ મક્કમ ડગલે, બિલકુલ આમ સ્થિર ગતિથી એ કેવી રીતે ચાલતા હશે? જસ્ટ ઈમેજીન! અને તમને આઈડિયા આવશે કે એ વખતે કેવો એટીટ્યુડ હોવો જોઈએ. એવી રીતે ચાલતા ચાલતા પોતાના પુત્રને સાથે આમ ખભા પર લઈને એક બાજુથી બીજી બાજુ પસાર થઈ ગયા.
લોકોએ ખૂબ ચીસો પાડી, બુમો પાડી, તાલીઓ પાડી કે, "વન્ડરફુલ! વન્ડરફુલ! જબરજસ્ત કામ કરી નાખ્યું તમે!" દુનિયાની અંદર આવું કરનારા માણસો તો બહુ જ ઓછા હોય, એમાંના એક તમે પણ છો. તો એ ભાઈ જેવા નીચે ઉતર્યા એટલે બધા લોકો એમને ઘેરી વળ્યા અને બધા લોકો એમને ખૂબ અભિનંદન આપવા માંડ્યા. ખૂબ લોકો ખુશી થઈ ગયા, આનંદ કરવા માંડ્યા. તો પહેલા ભાઈએ કીધું કે, "તમને લાગે છે કે આ હું ફરી પણ કરી શકું?" એટલે બધા કહેવા માંડ્યા કે, "હા, ચોક્કસ તમે કરી શકો. તમે એક વાર તો કરેલું જ છે!" તો, "તમને વિશ્વાસ છે કે હું આ કરી શકું ફરી વખત પણ?" તો, "હા, તમે કરી શકો છો. હવે તો તમને આવડી ગયું છે. તમે પ્રૂવ પણ કરેલું છે. એક વસ્તુ એક વખત તમે કરેલી છે, હવે બીજી વખત કરવામાં શું વાંધો છે?" તો, "એમ વાત છે? તો ઓકે, ફોર અ ચેન્જ, આ વખતે હું મારા બદલે તમારા દીકરાને સાથે લઈ જવા માગું છું." બિલકુલ સાઈલેન્સ!
પેઇન ડ્રોપ!
તો આ ફરક છે વિશ્વાસ અને ભરોસા પર. સૌને ઈશ્વર પર વિશ્વાસ તો છે, પણ ભરોસો કેટલાનો છે? કેવો ભરોસો જોઈએ? પ્રહલાદ જેવો. પારાવાર મુશ્કેલીમાં એના જ પિતાએ એને મૂક્યો હતો, પણ તેમ છતાં પણ એનો જે ભરોસો જે હતો, એ ક્યારેય બી એને ગુમાવ્યો નહીં હતો. એવી પરમ ભક્તિ આપણે કોઈ બીજા માટે નથી કરવાની, આપણા પોતાના માટે, સ્વયં. એટલે કીધું કે, "હું મને જ વારંવાર નમસ્કાર કરું છું." આ જે દેખાય છે તેને નહીં, જે અમૂર્ત છે, જે મૂર્ત થઈ રહ્યો છે, તેને હું વારંવાર નમસ્કાર કરું છું, વારંવાર નમસ્કાર કરું છું. આમ બેઠા હોઈએ, દ્રષ્ટિ ભલે તમારી બહાર હોય, પણ આત્મા પ્રગટ થવો જોઈએ. આવી રીતે બેસાય. સમય ક્યાં જતો રહેશે, ખબર નહીં પડે. પ્રયત્ન કરી જોજો. એના માટે શું જરૂરી છે? તો કે સમર્પણ જરૂરી છે. કેવું સમર્પણ? ચાલો આપણે કરીશું. જોજો, કંઈ બાકી રાખતા.
પરમાત્માને તમારા પૈસાની જરૂર નથી, તમારા પદની જરૂર નથી, તમારી પ્રતિષ્ઠાની જરૂર નથી. પરમાત્મા પોતાની જગ્યાએ સંપૂર્ણ છે. એને કોઈના પાસેથી કશું જ જોઈતું નથી, એટલા માટે તો એ પરમાત્મા છે. સમજાય છે? આપણે જીવનમાં આવા કંઈક ઢાળની અંદર પડી જવા જોઈએ. હવે પછીથી સંપૂર્ણતાનો અનુભવ, તૃપ્તિ, સંતોષ, અનુભવ તૃપ્તિનો ઉદગાર આપણને આવવો જોઈએ દર વખત. "હે પરમાત્મા! હે પરમાત્મા! આજ ક્ષણ સુધી, આજ ક્ષણ સુધી અજ્ઞાન દશામાં, અજ્ઞાન દશામાં મૂર્ખતાપૂર્ણ જીવ્યો, મૂર્ખતાપૂર્ણ જીવ્યો. હવે આવતો, હવે આવતો પ્રત્યેક શ્વાસ, પ્રત્યેક શ્વાસ, વિચાર, વિચાર, ઈચ્છા, ઈચ્છા, કર્મ, કર્મ આપને સમર્પણ કરું છું, આપને સમર્પણ કરું છું. બ્રહ્મા અર્પણમસ્તુ! બ્રહ્માર્પણમસ્તુ! મને મારા આત્મ સ્વરૂપમાં, મને મારા આત્મ સ્વરૂપમાં જ્ઞાનમાં સ્થિર કરો, જ્ઞાનમાં સ્થિર કરો." આવા પ્રાર્થનામય બની અને આપણું બાકી રહેલું જે કંઈ પ્રારબ્ધ છે, તેને આપણે સુંદર રીતે પૂરું કરીશું.
તો પ્રત્યેક શ્વાસે પ્રભુએ આપણને તક આપી છે એ અનુભવવાની કે, "હું તદરૂપ છું." તદરૂપ: જે તારું રૂપ છે, તે મારું રૂપ છે. તેને તદરૂપતા કહેવાય અને એ આપણે અનુભવવાની. પ્રભુનું રૂપ કેવું છે? પ્રભુનું કોઈ રૂપ નથી. "હું અરૂપી છું", તો "હું પણ અરૂપી છું." તો હવે શું થયું? તો કે નામ અને રૂપ જે આની સાથે જોડાયેલા છે, એ ઉપાધિ છે. જીવનમાં લાગે છે ને, કેટલી ઉપાધિ લાગે છે આના લીધે? તમારું ફલાણું નામ ને ફલાણું તમારું સ્વરૂપ છે, પછી પુરુષ છો, સ્ત્રી છો, આ બધું હવે ગયું. "હું આત્મા છું, હું કેવળ આત્મા છું." આમ પ્રત્યેક શ્વાસે બસ આ જ વસ્તુ ચાલતી હોય, બીજું કાંઈ જ નહીં. એને કહેવાય સ્વરૂપનું અનુસંધાન. એ કેવી રીતે કરવાનું? સાંજ સુધીમાં આપણે એને બહુ સુંદર રીતે અનુભવ કરવાના છે. આપણી અંદરથી તૈયારી હોવી જોઈએ, બસ અનુભવ કરવાની.
એના માટે નિરંતર શાંતિ થવી જોઈએ. શાંતિ ના થાય ત્યાં સુધી આપણે આ બધી વસ્તુઓ ઉપર બહુ આગળ ચાલી શકતા નથી. શાંતિ કેવી રીતે આવે? સ્વીકાર ભાવથી શાંતિ આવે. આપણે એક્સેપ્ટન્સ કરીએ છીએ ને મેડિટેશન? સ્વીકાર ભાવ, સંપૂર્ણ સ્વીકાર, સહજ સ્વીકાર. જે જેવું છે, તે બસ બરાબર જ છે. અત્યાર સુધી શું થતું હતું, ખબર છે? બધું બરાબર હતું, પણ અંદર જે પેલો બેઠેલો હતો, તે જઈને સળી કરે થોડી થોડી વાર. કોણ? અહંકાર. એ સ્પંદન રૂપે આપણી અંદર રહેલો છે. પ્રતિ પળ એ સ્ફૂર્યા જ કરતો હોય અંદર. એને જોવા ગયા અને આપણે આપણું સ્વરૂપનું ભાન ભૂલી ગયા છીએ. એ અહંકાર મહાશત્રુ છે. કોનો? પરબ્રહ્મ સ્વરૂપની પ્રાપ્તિ આડેનો મોટામાં મોટો અંતરાય છે એ અહંકાર. એ અહંકારથી આપણે મુક્તિ જોઈએ છીએ. હવે એ અહંકાર બી ઊભો કેવી રીતે થયો? તો કે આ પ્રાણ જે ચાલતો હતો એના આધારે જે સ્ફૂરણ ઊભું થયું, તેમાં હું પણ જે ભાવ ઊભો થાય છે, બસ આમાંથી ઊભો થઈ ગયો અહંકાર.
અને એ જોડાઈ ગયો દેહની સાથે, જળ દેહની સાથે અને પછી ખાના ખરાબી કરતો જ ગયો સંસારની અંદર. તો સંસાર તો બધો સુંદર જ હતો, પણ આપણે શું કરવા માંડ્યા કે દર વખતે એની અંદર કઈ ને કઈ ડખો ને ડખલ. આ આવું છે, તો કે ભાઈ, "ખુરશી ઊંધી મૂકી દો." ફલાણું આ સોફા આમ હોય, તો કે "ના, આમ નહીં, આમ જ હોવો જોઈતો તો." ને દર વખતે કંઈક આવું નવું, આવું નવું કરાયા જ કરશે આપણને. કેમ બધું નવું નવું જુએ છે? ક્યારે વિચાર કર્યો, જૂનું કેમ કશું ચાલતું નથી તે? તે ભાવ અંદર થઈ ગયો છે, અહમ ભાવ. એટલે એને દૂર કરવા માટે પ્રાર્થના કરીએ: "મારા પાંચે પ્રાણે પ્રાણ, પાંચ તત્વ, પાંચ તત્વ." સમજીને બોલજો: "પાંચ તન્માત્રા, પાંચ, પાંચ."
જ્ઞાનેન્દ્રિયો પાંચ, કર્મેન્દ્રિયો પાંચ, મન, બુદ્ધિ, ચિત્ત અને અહંકાર, સાતેય કોષો, સંસાર ભાવ, વિચારો, લાગણીઓ, કર્મો – શુદ્ધ થાઓ, શુદ્ધ થાઓ, શુદ્ધ થાઓ, શુદ્ધ થાઓ, શુદ્ધ થાઓ, શુદ્ધ થાઓ! હું પવિત્ર, પાપ રહિત, જ્યોતિ સ્વરૂપ, બ્રહ્મ સાથે એકરૂપ છું.
એક અદભુત ચૈતન્ય મંત્ર આપ સૌ ગ્રહણ કરો, જે અમને સ્ફૂર્યો હતો અને એના બહુ જ અદભુત પરિણામો છે. આ મંત્રને ત્રણ વખત આપણે સાથે બોલીશું અને પછી ટોટલ સાઈલેન્સ ફોર ફાઈવ મિનિટ્સ.
“ૐ બ્રહ્મજ્યોતિ રૂપો અહમ, બ્રહ્મજ્યોતિ રૂપો અહમ, સોહમ, સોહમ. ૐ બ્રહ્મ જ્યોતિ રૂપોહમ, બ્રહ્મજ્યોતિ રૂપોહમ, સોહમ, સોમ. અલ્લાહ, અલ્લાહ.”
“તું બ્રહ્મ છું,” તે એકમાત્ર સત્ય છે. આ જગત સંસાર છે, તે તારી દ્વૈત દ્રષ્ટિનું પરિણામ છે. “તું દેહ છું, તું મન છું, તું દિવ્યાંગ છું અને આ બધું તારું છે” – આ બધી માન્યતાઓ જ છે. તે માન્યું છે તેથી જ છું અને એવો જ સુખ, દુઃખ, પ્લેઝર, પેઇન, રોગ, જન્મ, મૃત્યુ, જરા, વ્યાધિ – આ બધું જ એ માન્યતાઓ ઉપર જ છે. તે માન્યતાઓને જ તોડ! તું તારા મૂળ સ્વરૂપનો અનુભવ અત્યારે જ કર. તું ધન ખાય છે, એનો વાંધો નથી. તું માન ખાય છે. તું બ્રહ્મ છું, લાલચમાં પડેલો લોભી નથી. તું સંપૂર્ણ જ છું. તને વળી કામનાઓ અને ઈચ્છાઓ ક્યાંથી? તું આત્મા જ છું એવું અનુભવ, તો તારો અહમ ઓકે જ છે; છેવટે તે પણ ઓગળી જશે. તું સ્વયં પરમાત્મા, ખુદ માયાપતિ, આ ઇન્દ્રજાળમાં કેવી રીતે? પરમ તત્વ તુર્યા તેજ છે. તું સર્વજ્ઞ છું, તને અજ્ઞાન હોય? શું મજાક છે!
સર્વવ્યાપી, શાંત, અવિનાશી, અનંત, અચ્યુત, પરમ ચૈતન્ય – તે હું છું. “હું બ્રહ્મ છું, હું બ્રહ્મ છું.”
હવે બ્રહ્મ વિશે આપણે ચિંતન કરીએ. તું જ્યાં આંગળી કરીશ, ત્યાં બ્રહ્મ પહેલેથી મોજુદ છે. આ બધું આપણું ચિંતન હંમેશા હોવું જોઈશે. હવે વિચારવાનું જે વિષયો હતા, એ બધા ગયા. હવે બ્રહ્મ એકમાત્ર તત્વ. દ્રષ્ટિ કરીશ ત્યાં પરબ્રહ્મ પહેલેથી મોજુદ, પણ તું આ પદાર્થ ઘટના રૂપે ક્યાં સુધી જોઈશ? પરબ્રહ્મને માત્ર પરમ ચૈતન્ય રૂપે જાણ, પછી તે દેખાશે, એનો અનુભવ આવશે. જે દેખાય છે તે બધું જ બ્રહ્મચૈતન્યનું જ પરિણામ છે. સત્ય એ છે કે બ્રહ્મ જ બ્રહ્મને જુએ છે.
સાલોક! જ્યાં સુધી તમે સમ લેવલ પર આવતા નથી, ત્યાં સુધી તમને કશું દેખાવાનું. હું બહુ જ મોટા પર્વત હોય અને બિલકુલ નીચે તળેટીમાં હોવ, તો મને પર્વતની પેલી પાર કંઈ દેખાવાનું નથી. સત્ય એ છે કે બ્રહ્મ જ બ્રહ્મને જુએ છે, જાણે છે. બાકી બધી કલ્પનાઓનું જંગલ જ છે અને તે સંસાર રૂપે તુને દેખાય છે.
પરમેશ્વરનું સ્ફૂરણ ચેષ્ટાયુક્ત સ્વરૂપ એટલે માં માયા જગદંબા. તે પણ સંસારમાં સર્વત્ર છે, સંસારનું આદિ કારણ છે. બ્રહ્મા વગેરેની ઉત્પત્તિનું પણ મૂળ કારણ જગદંબા છે. હવે વિવેક કેળવી, અલક્ષ્ય, નિરંજન, સર્વજ્ઞ, અવિનાશીને જાણ. પ્રભુનો મહિમા, પ્રભાવ અને મહાત્મનું તું ચિંતન કર. આ એક જ ઉપાય છે. પ્રભુના મહિમાનું ચિંતન કર. પ્રભુના મહિમા વિશે વિચાર કર. વિચાર શૂન્ય થઈ જઈશ. મહિમા એનો અપરંપાર છે, એવું શાસ્ત્રોએ કીધું છે. ભાખેલું છે જ્ઞાનીઓએ, તો એ સત્ય જ છે. ભરોસો રાખો.
હાલત કેવી છે આપણી બધાની કે, ૧૯૬૦ના દશકાની અંદર બધી પેલી જે ફિલ્મો આવતી હતી, તેની અંદર એક સામાન્ય સીન હોય: એક હેપી ફેમિલી હોય, એક બાળક હોય અને પતિ-પત્ની બાળકને લઈને મેળામાં જાય અને પછી બાળક વિખૂટો પડી જાય. તમે એ જ છો! આ સંસાર મેળામાં તમે વિખૂટા પડી ગયા છો. પરબ્રહ્મ તમને દરેક જગ્યાએથી પોકાર પાડીને બોલાવે છે: “ઘર આજા, ઘર આજા, ઘર આજા!” સંભળાતું કેમ નથી? આ અનાહત છે ને, એ ઘર આજા કહે છે, તેને સાંભળો. કેટલા રિમાઈન્ડરો આપે છે તમને! વિચાર તો કરો!
એક સુંદર મજાનો નાનકડો જ પ્રોસેસ આપણે બે મિનિટ માટે કરીએ. આકાશ તત્વ છે અને આ અગ્નિ તત્વ છે. આકાશમાં અગ્નિનો સંયોગ થાય છે. આ રીતે આંગળી ગોઠો, તમારી જ્ઞાન મુદ્રા થઈ જાય છે. આંખોને હળવેથી બંધ કરો. એક ઊંડો શ્વાસ લો, ધીમેથી મૂકે. તમારું સંપૂર્ણ ધ્યાન આંગળી અને અંગૂઠાની વચ્ચે જે આકાશ છે, તેની પર લાવો. આ પરમ તત્વનું રિમાઈન્ડર: “ઘર આજા, ઘર આજા.” સંપૂર્ણ ધ્યાન આંગળી અને અંગૂઠાની બરાબર મત માં જે આકાશ છે, ત્યાં. તો જો, તમારા ૩૩ કરોડ દેવી-દેવતાઓ તમારી રોડમાં મોજુદ છે, એક-એક મણકા રૂપે. એમાંથી સૂત્ર પસાર થઈ રહ્યું છે, તમારો સૂત્ર આત્મા. ધ્યાન આપો.
“હું નિત્ય છું, હું અચલ છું, હું સ્વયં પ્રકાશ છું, હું અનંત, અનઅંત, અંતહીન એટલે શાશ્વત, સદાય.” કાળ અને સ્થળ પછી આવ્યા. ગ્રંથે ગરબડ કરી, વાત ખરી કીધી નહીં. ઉત્પત્તિ કીધી, પણ લયનું શું? પ્રલયના નામે ભડકાવી મૂક્યા. બ્રહ્મમાં કોઈ ઉત્પત્તિ હોતી નથી, પ્રલય હોતો નથી. તે બ્રહ્મ હું છું. સંસાર રૂપી સમુદ્રની અંદર શયન કરેલો નારાયણ હું છું. “શાંત આકારમ ભુજંગ શયનમ” – યોગ નિંદ્રામાં સ્થિત હું છું.
હવે પેલા બ્રહ્મા એટલે કે તારા મનને પકડ. “ગો બેક” જ્યાંથી ઉત્પત્તિ થઈ છે, ત્યાં જ તારો લય છે. એટલે આ બ્રહ્માજીનો તારી અંદર, મહાનારાયણની અંદર વિલય કર. મહાનારાયણ કોણ? શાંત સ્વરૂપ, શાંત રસ છે. કોઈપણ મંત્રની આખરે શું બોલવામાં આવે? “શાંતિ.” “સ્વર્ગ, મૃત્યુ અને પાતાળમાં શાંતિ થાઓ.” આ સ્વર્ગ, મૃત્યુ અને પાતાળ છે. “ડોન્ટ ઈમેજીન કે પેલી બારીની બહાર છે, દૂર ક્યાંક કોઈ આકાશની અંદર એવી કોઈ જગ્યા કેલિફોર્નિયા છે, પણ સ્વર્ગ નથી.”
આજે સંસાર છે એટલે જ અપૂર્ણતા. સંસાર પૂર્ણ ક્યારે થાય? બ્રહ્મજ્ઞાન થાય ત્યારે સંસાર સંપૂર્ણ થઈ જાય. એટલે જ્યાં સુધી એ થયું નથી, ત્યાં સુધી તમને અંદર ઊંડે ઊંડે ઊંડે અસંતોષ, કંઈક ને કંઈક બાકી રહેશે. બુદ્ધને પણ હતો, મહાવીરને પણ હતો, શંકરાચાર્યને પણ હતો, મને પણ છે.
તમને પણ છે, "ક્યાં સુધી દોડીશ?" વાતો કરવાની મન સાથે આપણે આ બધી. એને આપણે બ્રહ્મચિંતન કહીએ. સમય મળે ત્યારે આમ મોબાઈલ ખોલીને બેસી જઈએ છીએ. વાસ્તવની અંદર બહુ જ કીમતી સમય આપણો પેલો ખાઈ જાય છે. કોણ? કાળ. આમ ચાલુ જ છે, ટીક ટીક ટીક ટીક ટીક ટીક. પેલા મોબાઈલની અંદર જ ઘડિયાળની અંદર પેલું ટાઈમર આપે છે, બરાબર? એમાં કલાક, મિનિટ અને સેકન્ડ છે અને પછી ફ્રેક્શન ઓફ સેકન્ડ એ આવે છે. આમ જેવું ચાલુ કરીએ ને એટલે પ્રતિ પળ આમ ચાલ્યા જ કરતું હોય સતત. એવી રીતે એક એક કાળ જઈ રહ્યો છે. તમારી ઘડિયાળ ક્યાં છે? એક શ્વાસ આવ્યો ને એક ગયો. શેની બર્થડે ઉજવો છો? પ્રતિ પળ મૃત્યુ તરફ ધસી રહ્યા છો. વિચાર તો કરો! આ બંધ થઈ જાય એ પહેલા પ્રાપ્ત કરી લેવાનું છે.
જિંદગીની અંદર એક ક્ષણ એવી આવતી હોય છે, એક ક્ષણ કે બસ એ પકડાઈ ગઈ તો વીજળીના ઝબકારે બસ આમ દોરો પરોવાઈ જાય એવી રીતે બ્રહ્મપ્રાપ્તિ, તમારો બ્રહ્મમાં પ્રવેશ થઈ જશે. જ્ઞાનીઓ આવું કહે છે. શાસ્ત્રમાં લખેલું છે. શાસ્ત્રો બધા જ સત્ય છે. સમજવાની દ્રષ્ટિ જો. જો સમજણ વગર શાસ્ત્રો વાંચ્યા તો કોન્સ્ટીપેશન આધ્યાત્મિક થઈ જશે. "ક્યાં સુધી દોડીશ? થાકે ત્યારે મારા શરણે આવજે, તું મદરૂપ બની જઈશ." આજે લિંગ શરીરની જે ભાવના આપેલી છે ને, સ્ત્રીલિંગ, પુર્લિંગ, નપુસક લિંગ. આત્મા એક જ લિંગ છે, આત્મજ્યોતિર્લિંગ. તે લિંગ શરીરનું બીજું નામ છે, વાસના દેહ. એ વાસનાની અંદર આઠ વસુઓ પેસી ગયા, બધા વસવા માંડ્યા અને પછી સંસાર ઊભો થયો. એ વાસનાનો વાસ જે થયો એનાથી આખોય દેહ ઉત્પન્ન થયો. વાસનાનો સંપૂર્ણ નાશ કરશો એટલે મુક્તિ હાજર છે. પરમ તત્વની અંદર સ્થિતિ તમારી ચોક્કસ છે.
"૧૦૦% મેળવવી છે તો પ્રાર્થના કર." તારા આત્માને પેલું બનાવે છે ને વિશ લિસ્ટ? "મારે આ જોઈએ, મારે આ જોઈએ." એમ ને એમ કામનાઓની એક પછી એક વિશ લિસ્ટ બનાવી બેસીએ છીએ. પેલા મેનિફેસ્ટેશન વાળા ટીચર, ગુરુઓ બધા શીખવાડે છે આપણને, "વિશ લિસ્ટ બનાવો, કોશિકા નીચે મૂકો, આમ કરો, બાળી મેલો." એન્ડલેસ છે. એ લિંગ શરીરને પણ તું તારા સાધનાની પ્રચંડ ગરમીથી બાળી મેલ. સાધના એવી કર કે લિંગ શરીર જ ના રહે. પછી એનું તું શ્રાદ્ધ અને તર્પણ કરી નાખ એટલે વસવસો ના રહે કે મારો પુત્ર કે પુત્રી કદાચ મારું શ્રાદ્ધ કે તર્પણ ના કરે. લિંગ શરીર બાળી મુક્ત. આ બધી માન્યતાઓ છે અને ડીપ સીટેડ છે. હું બહુ જ નાનો બાળક હતો, વિચાર કરો તમે બધા પણ મારી કોઈ માન્યતાઓ નહોતી. કેવી રીતે ઊભી થઈ? ક્યાંથી આવ્યું આ બધું? અક્ષર જ્ઞાન આપવામાં આવ્યું અને પછી સાથે ઢગલો ઢગલો માન્યતાઓ.
એના બોજા હેઠે દબાઈને આપણું જીવન ચાલી રહ્યું છે. ઘણી વખત તો હુંકારો બી નથી નીકળી શકતો. હાલત બહુ ખરાબ થઈ ગઈ સંસારની અંદર. હવે તો બચી જા.
આ માન્યતાઓ જે છે ને એ ડીપ સીટેડ છે. એટલી બધી ઊંડી ઊંડી ઊંડી હશે કે ના પૂછવાની વાત. અને એ તમે ખુદ ઈમ્પોર્ટ કરેલી છે. તમે એનો સ્વીકાર કરેલો છે. હવે એનો ત્યાગ કરવાનો વખત આવ્યો. અનંત જન્મોની છે પાછી. પૂર્વજન્મમાં આ જ લઈને બધું તમે આવ્યા છો. એટલે તમારી કેટલીક માન્યતાઓને જો તપાસો તો આ જીવનમાં તમને એનો કોઈ બેઝ મળશે જ નહીં. એવી કેટલી માન્યતાઓ છે? તમે કંઈ જોયું જ નથી, જાણ્યું જ નથી, એવું કંઈ છે જ નહીં અને છતાં પણ એ તમારી સાથે છે. આ જન્મમાં તો આવું કંઈ બન્યું નથી. પછી છે ને પેલા એના પાસે જાય પાસ્ટ લાઈફ રિગ્રેશન થેરાપી કરાવવા. ઓર ગૂંચવાય વધારે. અરે ભાઈ, આ જન્મનું માંડ પૂરું થાય છે, તું વળી પાછો બીજો ને ત્રીજો જન્મ જોવા ક્યાં જાય? સખત કન્ફ્યુઝન વધી જશે. પ્રી મેચ્યોર જેને કહેવાય એક્સપોઝર થાય ને અમુક ચીજોનો તો એનાથી તકલીફો વધી જાય છે.
પણ સાધનાના રસ્તે આત્મસ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરવાનો જે એકમાત્ર માર્ગ છે તેની અંદર આ બધું સહજ સ્વાભાવિકતાથી આવશે. કારણ કે પરમાત્મા સર્વદ્રષ્ટિ છે, ત્રિલોકનો નાથ છે. એ તમે છો તો તમને ત્રિકાળ જ્ઞાન થશે. ત્રણેય લોકની અંદર તમે જોઈ શકશો બધું જ. આ બધા બધું થશે. વચ્ચે વચ્ચે આત્મા સુધી પહોંચવા નહીં દે, ધ્યાન રાખજો, ચૂકી ના જવાય.
કેટલીક માન્યતાઓ આ જન્મની છે, અવસ્થાના અનુભવો, ભાસેલું, જણાયેલું. પણ કોને? તમારા અહંકારને. એટલે બધું નર્યું અજ્ઞાન છે. એને શું કીધું? અજ્ઞાન જ્ઞાન છે એ પણ એ અજ્ઞાન છે. એને વળગીને જ જીવે જાવું છે. હવે જ્ઞાનમાં આવી જાવ. તે પાંચ ભૂતો તને વળગ્યા. એક, બે, ત્રણ, ચાર, પાંચ. ગણેશ જ કરો. પછી ઘડીકમાં આવું આધિપત્ય ધરાવશે, ઘડીકમાં બીજું. અને એમાં પાછું ઇમ્બેલેન્સ ઊભું થયું એટલે વાત, પિત્ત, કફ. એનો આધાર સત્વ, રજસ, તમસ. એટલે ગડબડ ગડબડ ચાલ્યા જ કરતી હોય જીવનની અંદર. નિરોગી માણસ તો બતાવો અત્યારે તો. હવે પુરુષાર્થ આદરો. કેવી રીતે પુરુષાર્થ? એક જ: "નોય, મારી નથી આ માન્યતાઓ. મારી નથી આ માન્યતાના આધારે દેહ ઉત્પન્ન થયો છે એટલે તે પણ મારો નથી. આ દેહ એ બિલકુલ મારો નથી. હું આત્મા છું." આત્મા માન્યતાઓ હોય. આ બ્રહ્મચિંતન છે.
પૂર્વેનું મન, આ દેહ, બંને હું નથી. તો દેહ અને મનની કોઈપણ પ્રોડક્ટ મારી કેવી રીતે હોઈ શકે? આપણે માલિકીપણું કરવા જઈએ છીએ. "એ કેવી રીતે તું માને છે?" એટલે જ તારી માન્યતાને ઉડાડ. "કેવી રીતે?" ફરી સીધું કર. પેલું તો હું છે ને એ માનતો નથી. તો હવે તપાસ શરૂ કર. ક્યાંથી? દેહથી શરૂઆત કર, મન સુધી પહોંચ. ત્યારે તને જણાશે કે તે તું નથી. "યુ આર નોટ ધેટ, યુ આર નોટ ધેટ, યુ આર નોટ ધેટ." એ અનુભવ આવવાનો શરૂ થશે અને તેની પ્રોડક્ટ પણ તું નથી. કોઈ પણ પ્રોડક્ટ તું નથી. તું કઈ પ્રોડક્ટ છું અને તારી પણ નથી. જ્યારે આવું અનુભવમાં આવશે, તારું કલ્યાણ થવાનું શરૂ થઈ જશે. બે રસ્તા છે: એક દેહ મનનો અને બીજો જ્ઞાનનો. દેહ મનનો જે રસ્તો છે તે તમને યોગ, કર્મયોગ, અષ્ટાંગ યોગ આ રસ્તે લઈ જશે. બીજો જે છે એ જ્ઞાનનો યોગ છે.
એ સર્વાંગ યોગ છે. એમાં બધું જ આવી જાય, સમગ્રપણું આવી જાય, કશું જ ના છોડો એટલે બધું જ આવી જાય. અને અંતે શું? "હું આ નથી, હું બ્રહ્મ છું." બસ, આ અનુભૂતિ એક શેષ બાકી રહી જાય. એટલે કહેવામાં આવે છે કે શેષ સત જે છે તે અવ્યક્ત છે, વ્યક્ત ના થયું હોય એ સત છે. અને અસત જે છે તે બધું જ વ્યક્ત થયેલું છે. એટલા માટે આપણે કહીએ છીએ કે "આ સંસાર મિથ્યા છે, બ્રહ્મ સત્ય છે." બ્રહ્મ સત્ય છે, આ સંસાર મિથ્યા છે. મિથ્યા ભલે આવો નક્કર આપણને અત્યારે દેખાય છે, પણ એક વખત નહીં દેખાય. ગેરંટી આપું, જોઈતી હોય તો લઈ જજો મારી પાસે. જોઈએ એટલી અનુભવ થશે. "હું રિયલ અસંગત જ છું, હું રિયલ છું એટલે અસંગ છું, હું અવિનાશી છું, મારો ક્યારેય નાશ થતો નથી."
બે શબ્દ હું વારેવારે વાપર્યો સવારથી અત્યાર સુધીમાં. એક છે 'અવ્યાબાધ'. અવ્યાબાધનો અર્થ એવો છે કે મને કોઈ બાંધી શકે નહીં, મને કોઈ બાધા-પીડા ઉપજાવી શકે નહીં. બાધા-પીડા કોને છે? અહંકારને. મને નથી. છૂટા પડી જશો, અનુભવ તો કરી જુઓ. "હું અવિનાશી છું, મારો નાશ ક્યારેય થઈ શકવાનો જ નથી." આ ભરોસો પડી જશે ને તમે નિર્ભય થઈ જશો. નિર્ભયતા જબરજસ્ત મોટો ગુણ છે આત્માનો. તમે એની અંદર આવી જશો. સંસારનું પ્રથમ સ્ફૂરણ શું છે, ખબર છે? "હમ, હમ, હમ." આ જે છે તે સંસારનું સૌથી પહેલું સ્ફૂરણ છે. યાદ રાખો કે જીવ માત્ર પરમાત્મા છે. આ ભાસ હવે જાકળ જેમ સૂર્યના તાપમાં ઉડી જાય છે તેમ ઉડી જાઉં. કેવળ આત્મા, કેવળ બ્રહ્મ જ શેષ છે. સર્વે કામનાઓમાં હું અસંગ છું, નિર્લેપ છું, લેપાયમાન થતો નથી. અજ્ઞાન રૂપી સંસાર રોગ નષ્ટ થાઓ, તેનો લય થાઓ.
જન્મ-મરણ, આ આવાગમનથી હવે હું મુક્ત છું.
તમે માન્યતાથી જન્મ લીધો છે, યાદ રાખો. એમ કહેવા માગું છું કે તમે માન્યતા ત્યાગો. નવો જન્મ લેવાની જરૂર નથી, કારણ કે તું બ્રહ્મ છું, તું પણ બ્રહ્મ છું. વિકલ્પો બધા જ જે છે તે કેવા છે? તો કે સ્મૃતિને આધીન છે. એ જ તમને એક પછી એક વિકલ્પ બધા ખડા કરે છે તમારી સામે લાવીને. વિપર્યાય એટલે એક જાતની નિંદ્રા છે કે જેની અંદર તમે આત્માના વિષે કંઈ પણ કરી શકતા હોતા નથી. જેમ નિંદ્રાની અંદર કશું થતું નથી એવી રીતે. તો શાંતિથી બેસો જેમ આ બતાવ્યું એ રીતના. અને પછી વિચાર કરવાનો કે "મારા સૂક્ષ્મ દેહમાં આવેલા તમામ ચક્રો સંપૂર્ણ ખુલ્લા થઈને સંપૂર્ણ સ્વચ્છ, પવિત્ર અને નિર્વિકારી બની રહ્યા છે. પ્રત્યેક ચક્ર સ્વયં ચંદ્ર અને સૂર્ય જ્યોતિ રૂપ સ્વપ્રકાશિત છે. પ્રત્યેક ચક્રમાં તાલબદ્ધ સંવાદિતા થવાથી સમગ્ર દેહ પ્રચંડ સ્વયં પ્રકાશિત સૂર્ય જેવો બની રહ્યો છે.
તે અનંત જ્ઞાન, અનંત શક્તિ, અનંત અખૂટ નિર્મળ આનંદ અનંત વ્યાપી બનીને રેલાવી રહ્યો છે. તે બ્રહ્મ સૂર્ય હું છું."
"Gently open your eyes. We take a little bit break here, 10 minutes. Thank you."
આ લખાણ AI દ્વારા તૈયાર થયું છે. શંકા હોય ત્યાં મૂળ પ્રવચન સાંભળી ખાતરી કરવી.